بلاگ, راهنما

آفت دهان در طب سنتی؛ مورد، گل انار و مراقبت از زخم کوچک دهان

بررسی زخم داخل لب در آینه

آفت کوچک داخل لب گاهی با یک تکه نان خشک بیشتر از یک وعده غذای کامل درد می‌گیرد. پیش از اینکه روی آن ماده‌ای بگذارید، ببینید چه چیزی هر بار به همان نقطه می‌ساید. لبه دندان، سیم ارتودنسی، مسواک سفت و خوراک خیلی داغ از چیزهایی هستند که می‌شود بررسی کرد. در منابع طب سنتی برای زخم‌های دهان از «مورد» نام برده شده است. پژوهش‌هایی هم درباره فرآورده دهانی مورد و گل انار انجام شده، اما دانستن شکل فرآورده برای استفاده درست از این اطلاعات اهمیت دارد.

قلاع در نوشته‌های طب سنتی چه بوده است؟

در مرور کاربرد مورد برای زخم‌های عودکننده دهان، نویسندگان شرح‌هایی از «قلاع» را در آثار طب سنتی بررسی کرده‌اند. این واژه برای زخم‌هایی در دهان و زبان به کار رفته است. محل زخم و ظاهرش بخشی از شرح تاریخی بوده‌اند. شباهت به آفت‌های امروزی توضیح می‌دهد که چرا پژوهشگر سراغ این گیاه رفته است. با این حال هر زخمی که در آینه سفید یا گرد دیده می‌شود لزوماً آفت نیست. مثلاً زخمی که چند هفته درست مقابل دندان شکسته باقی مانده مسیر پیگیری دیگری دارد. [۱]

در خواندن یک دستور تاریخی سه چیز را کنار نام گیاه ببینید؛ کدام قسمت گیاه استفاده شده، به چه شکلی آماده شده و برای کجای بدن بوده است. روغن موردی که برای ساقه مو عرضه می‌شود، خمیر دارویی مخصوص دهان و برگ خشک یک نام مشترک دارند. این نام مشترک درباره غلظت، پاکیزگی یا مناسب بودن محصول برای مخاط چیزی نمی‌گوید. همین تفاوت درباره آب میوه انار، پوست آن و فرآورده‌ای که از گلش به دست آمده نیز وجود دارد.

از مورد و گل انار چه چیزی آزمایش شده است؟

در یک کارآزمایی، محققان خمیری حاوی مورد را در افراد مبتلا به آفت عودکننده بررسی کردند. مطالعه دیگری در ایران، با سی شرکت‌کننده، فرآورده‌ای از گل انار را برای آفت کوچک در برابر فرآورده مقایسه‌ای آزمود. در گروه گل انار درد گزارش‌شده کمتر بود و در روزهای بعد از نخستین روز اندازه زخم هم کمتر گزارش شد. اندازه محدود مطالعه و انتخاب بیماران دارای آفت کوچک اجازه نمی‌دهد این نتیجه را به زخم بزرگ یا طولانی‌مدت تعمیم دهیم. [۲، ۳]

اگر یکی از اعضای خانواده گل انار خشک دارد، این تحقیق به شما نمی‌گوید چه مقدار پودر را روی زخم بریزید یا چند دقیقه نگه دارید. گذاشتن پودر خشک روی مخاط حساس، جوشاندن پوست میوه و خوردن روغن، هیچ‌کدام همان مداخله بررسی‌شده نیستند. اگر مایلید درباره فرآورده‌ای آماده سؤال کنید، بسته آن را به داروساز یا دندان‌پزشک نشان دهید. پرسش مشخص این است که آیا محصول برای مصرف داخل دهان و شرایط شما ساخته شده است.

مسواک نرم و آب کنار روشویی

برای غذا خوردن بافت و دما را تغییر دهید

سفره خانواده را یک‌باره عوض نکنید. از همان برنج و خورش، قسمت نرم‌تر را بردارید، ته‌دیگ را فعلاً کنار بگذارید و پیش از خوردن صبر کنید غذا از داغی بیفتد. چاشنی ترش را جدا سرو کنید تا بتوانید اولین لقمه را بدون آن امتحان کنید. اگر خوردن یک غذا سوزش می‌آورد، اصراری به تکرارش در همان وعده نیست. هدف این چند روز آن است که خوردن و نوشیدن امکان‌پذیر بماند و سطح زخم مرتب تحریک نشود. [۴]

برای صبحانه، نان برشته و زبر ممکن است به داخل لب گیر کند. یک لقمه نرم یا کاسه‌ای غذای کم‌ادویه می‌تواند راحت‌تر باشد. بعضی افراد حتی از نوشیدنی ولرم ناراحت می‌شوند ولی آب خنک معمولی را بهتر تحمل می‌کنند. معیار را تحمل خود بگذارید. لازم نیست به خاطر درد، مایعات روزانه را کنار بگذارید. اگر درد به حدی است که نوشیدن هم ممکن نیست، برای دریافت کمک منتظر نمانید تا دوره معمول آفت تمام شود.

تمیز نگه داشتن دهان بدون ساییدن زخم

از مسواک نرم و فشار کم استفاده کنید. برای تمیز کردن دندان‌های نزدیک آفت لازم نیست سر مسواک را روی خود زخم بکشید. اگر مشکل درست کنار براکت یا لبه دندان مصنوعی تکرار می‌شود، محل آن را هنگام مراجعه نشان دهید. حتی اگر ناراحتی با یک شست‌وشوی ساده کم شود، عامل سایش هنوز وجود دارد. سیم ارتودنسی یا دندان را در خانه با ابزار فلزی دست‌کاری نکنید.

برای بزرگسالی که می‌تواند محلول را بیرون بریزد، می‌شود نصف قاشق چای‌خوری نمک را در یک لیوان آب ولرم حل کرد، آرام در دهان گرداند و بیرون ریخت. نمک را خشک روی زخم نریزید و محلول را نبلعید. افزایش غلظت راهی برای تسریع بهبود نیست. این شیوه برای کودک خردسالی که نمی‌تواند محلول را بیرون بریزد مناسب نیست. اگر محلول ناراحتی بیشتری می‌دهد آن را ادامه ندهید. [۴]

غذای نرم برای روزهای درد دهان

زخمی که مانده یا زخمی که دوباره برگشته؟

زمان شروع و پایان را بنویسید. بین زخمی که ده روزه خوب شده و یک ماه بعد زخمی در جای دیگری ظاهر شده با زخمی که در تمام این مدت در یک نقطه باقی مانده، تفاوت مهمی است. برای ثبت ظاهرش نور طبیعی و یک عکس ساده کافی است؛ کنار زخم خط‌کش آلوده یا وسیله تیز نگذارید. به‌جای دست‌کاری آن، یادداشت کنید که چه زمانی غذا خوردن دوباره راحت شد.

برای مشورت، تعداد تقریبی زخم‌ها، تغییر اندازه، خون‌ریزی، تب یا زخم در بخش‌های دیگر بدن را هم بگویید. اگر داروی تازه‌ای شروع کرده‌اید یا تحت درمانی هستید که ایمنی بدن را پایین می‌آورد، این موضوع را ذکر کنید. شروع مکرر زخم دهانی می‌تواند علت‌هایی متفاوت از یک گاز گرفتن ساده داشته باشد. نسبت دادن همه موارد به مزاج یا یک خوراکی مشخص، کمک چندانی به تشخیص علت نمی‌کند.

چه زمانی دهان باید معاینه شود؟

آفت کوچک معمولاً ظرف یک تا دو هفته آرام می‌شود. زخمی که بیش از سه هفته باقی مانده، با زخم‌های قبلی تفاوت دارد، خون‌ریزی می‌کند یا درد و قرمزی آن بیشتر می‌شود نیاز به معاینه دارد. اگر همان حالا نمی‌توانید آب بنوشید، تب و بدحالی دارید یا چند ناحیه بدن هم‌زمان درگیرند، زودتر پیگیری کنید. همراه بردن عکس نخستین روز و نام موادی که روی زخم گذاشته‌اید می‌تواند به شرح دقیق‌تر کمک کند. [۴]

مطالعه بیشتر در جفت‌کار

منابع مقاله

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *